Гравиметриялық барлау

Гравиметриялық зерттеулердегі «Жаңажол Мұнай Сервис» ЖШС-нің артықшылықтары — гравибарлаудағы инновациялық технологиялар мен алдыңғы қатарлы әдістемелерді қолдану.

Компания жұмыстарды жүргізуге қажетті заманауи жабдықтардың кең базасына ие. Бұл нақты өлшеулерді сапалы және минималды мерзімде орындауға мүмкіндік береді, сонымен қатар жұмыстардың құнын айтарлықтай төмендетеді.

Гравиметриялық барлау — зерттеудің тиімді әдісі

Мобильділік, жоғары өнімділік, үнемділік пен экологиялық тазалықпен қатар, гравиметриялық әдісті сипаттайды. Әдістің функционалды мүмкіндіктерінің кең спектрі оны әртүрлі күрделілік деңгейіндегі жалпы геологиялық мәселелерді шешуде, сонымен қатар пайдалы қазбаларды іздеуде пайдалануға мүмкіндік береді.

Әдістің жоғары нәтижелігі қарапайым себеппен шартталған: тау жыныстары мен топырақтардағы тығыз гетерогенділік жердің гравитациялық өрісінде басқаша көрінеді. Осындай гравитациялық аномалиялар, жер қыртысы түзілетін тау жынысы әртектілікке ие болған жағдайда пайда болуы мүмкін.

Гравиметриялық мәселелерді шешу кезінде «артық тығыздық» ұғымын жиі қолданады. Бұл аномалияны тудыратын жыныстар мен құрылымдардың тығыздығы арасындағы айырмашылықты білдіреді.

Гравиметриялық барлау — бұл салыстырмалы түрде арзан әдіс, сондықтан оны қолдану аз экономикалық шығындармен неғұрлым нақтырақ зерттеулер жүргізу үшін ең перспективалы учаскелерді бөлуге мүмкіндік береді. Осы себепті алдымен зерттеудің осы түрін жүргізу, содан кейін далалық геофизиканың дәлірек әдісін (сейсмикалық барлау, электр барлау) іске қосу немесе іздеу бұрғылауын бастау тиімдірек.

Әдісті кеңінен қолдану саласы

Тектоникалық аудандастыру
Құрамында пайдалы қазбалар болуы мүмкін жергілікті құрылымдарды зерттеу (КСШ және ҚПҚ)
Газ шоғырын пайдалану процесінде пласт-коллекторға әсер ету мониторингі
Газдың жер асты қоймаларын пайдалануды бақылау
Геодинамикалық бақылау
Мұнай мен газды, минералдарды барлау
Гравитацияның аймақтық зерттеулері
Геологиялық карталау

Гравиметриялық барлаудың тиімділігін қалай арттыру керек

Зерттеу басқа геофизикалық барлау әдістерімен үйлесімде үлкен нәтиже береді. Нақты мысал — өңірлік зерттеулер жүргізу кезінде гравибарлауды аэромагниттік түсірумен және сейсмикалық барлаумен толықтыру.

Жыныстың шөгінді қалыңдығында антиклинальды қатпарларды іздеу процесінде шағылысқан толқындар әдісінің сейсмикалық барлау деректерін қосу ұсынылады. Кеніш шоғырларын іздеу кезінде — қосымша магниттік барлау және сейсмикалық барлау жүргізу қажет.

Гравиметриялық түсірілімдердің түрлері

Өңірлік

Іздестіру

Нақты

Кең аумақтарда гравитациялық өрістің жалпы сипатын зерттеу үшін орындайды. Алынған нәтижелер ірі аймақтардағы гравитациялық өрістің жалпы заңдылықтарын анықтауға, сонымен қатар тектоникалық аудандастыруға көмектеседі.

Жекелеген перспективалы алаңдарды зерттеу үшін пайдаланылады. Осындай алаңдар өңірлік түсірілімдер нәтижелерінің базасында анықталады. Зерттеудің негізгі мақсаты — пайдалы қазбаларды (мұнай, газ және т.б.) анықтауға болатын жергілікті құрылымдарды бөліп алу.

Жеке жергілікті құрылымдарды зерттеуге қатысады. Мұндай түсірілім деректерін жергілікті құрылымдардың пайда болу тереңдігі мен геометриясын есептеу үшін пайдалануға болады.

Гравибарлаудың маңызы соңғы онжылдықтарда спутниктік градиентометрияның пайда болуы мен дамуына, сонымен қатар гравитациялық өрістердің кішігірім бұзылыстарын тіркеуге мүмкіндік беретін өлшеу құралдарының жетілдірілуіне байланысты өсті.

Гравиметриялық барлау жүргізуге арналған жабдық

Гравиметрлердің Scintrex CG-5 сериясы заманауи нарықта ең нақты және сенімді болып табылады. «Жаңажол Мұнай Сервис» компаниясы Scintrex AutoGrav CG-5 (Канада) аса нақты гравиметрлеріне ие.

Аса нақты гравиметрдің жаңа буыны — далалық гравиметриялық жұмыстарды жүргізудің жаңа әдістемелерін жасау және тексеру мүмкіндігі. Scintrex CG-5 гравиметрі аспапты автоматты тегістеу және нақты уақыттағы жер бедерін түзету технологиясымен жабдықталған. Термостаттаудың тиімді жүйесінің болуы температураның кең ауқымында жоғары дәлдікке (шамамен 1 мкГал) жетуге мүмкіндік береді. Мұның бәрі арнайы стационарлық бекеттерді жасамай, кешенге кіретін «мосыны» пайдалана отырып, далалық бақылауларды жүргізуге мүмкіндік береді.

Scintrex CG-5 Autograv гравиметрінің техникалық сипаттамалары

Операция	Сипаттама
Жалпы мәліметтер	Autograv CG-5 гравиметрі - ауырлық күшінің үдеуін жоғары дәлдікпен өлшеуге арналған аспап. Ауырлық күшін анықтаудың дәлдігін 5 микро галл. кем емес тармақта қамтамасыз етеді.
Талап етілетін дәлділік	Ортаквадраттық дәлсіздік + / - 5-7 микрогалл
Стандартты ауытқу	< 5 мкГал
Жұмыс диапазоны	8000 мГал, қайтадан баптаусыз
Қалған желілік дрейф	күніне 0,02 мГал кем
Көлбеу компенсациясының диапазоны	+/- 200 бұрыштық секунд
Автоматты түзету	тасу, аспаптың көлбеуі, температура, микросейсмдер
Жұмыс температурасы	-40°С - +45°С
Сертификаттау	89/336/Е электроөрісті сәйкестік бойынша Еуропалық талапатрға сай келеді

Гравиметриялық барлаудың нәтижелерін интерпретациялау

Өте жиі гравибарлау деректерін түсіндіру басқа, параллель жүргізілген өлшеу түрлерінің нәтижелерімен бірге жүзеге асырылады: топографиялық түсірілім, магниттік барлау және т.б.

Интерпретация басталады:

алынған далалық деректерді талдаудан;
рельефке түзетулер енгізуді және Буге аномалиясын есептеуді қамтитын бастапқы өңдеу;
бақылаудың тұрақты желісіне деректерді келтіру.

Өңдеудің келесі кезеңі — бақыланатын өрістің трансформациясын орындау және аномалиялар картасын құру. Ол сапалы интерпретациялау кезеңінде пайдалы қазбаларды табуға перспективалы учаскелерді бөлу үшін қолданылады.

Соңғы кезеңде гравитациялық аномалиялардың көзі болып табылатын геологиялық нысандарды сандық интерпретациялау және модельдеу жүзеге асырылады. Гравитериялық деректерді Oasis Montaj, Seequent LeapFrog, ZondGM3D бағдарларында өңдеу — бұл аномалияны құрайтын нысандардың (гравитациялық аномалиялардың) пайда болу тереңдігі мен кеңістіктік орналасуын анықтауға мүмкіндік береді.

Гравиметриялық барлау жұмыстарының нәтижелері қалай ұсынылады

Жұмыс нәтижелері гравитациялық өрістің аномалиясының картасы, интерпретациялау профильдері бойынша тығыздық қималары және зерттеу учаскесінің тығыздық гетерогенділігі ортасының 3D-моделі түрінде көрсетіледі. Модельмен жұмыстың ыңғайлылығы үшін 3D модельдеу деректерін Golden Software Voxler, Seequent LeapFrog, OasisMontaj және басқа бағдарламалық пакеттерге жүктеуге болады, бұл сізге қызығушылық тудыратын аймақтарды интерактивті түрде таңдауға және талдауға мүмкіндік береді.

Гравибарлау деректерін кешенді өңдеу және интерпретациялау нәтижелері кенденудің болашағы бар аномалды аймақты бөліп көрсетуге мүмкіндік береді.

Гравитациялық өрістің 3D инверсиясының көмегімен пайдалы қазбаларды анықтау үшін бұрғылау арқылы тексеруге ұсынылатын артық тығыздық учаскелерінің параметрлері айқындалады.